Mevlana Celaleddin-i Rûmi Hazretlerinin babası olan Sultanü’l-Ulema, devrinin en büyük alimlerinden ve kibarı velilerindendir. Horasan dolaylarında bulunan halkın müşkillerini halletmesi için Bahaeddin Veled’e başvurduklarına ve ondan fetva istediklerine bakılırsa, kendisinin geniş bir dini kültüre sahip olduğu anlaşılır. Sürekli halka vaa’z-u nasihatler eder, onları irşad ederdi. Vaaz ve dersleri çevrede derin tesirler yapıyor, bu dersler talebeler tarafından not edilerek “Maarif “adı verilen üç ciltte toplanıyordu. Bu dersler pek heyecanlı oluyor, dinleyenleri coşturuyordu.

Sultanü’l-Ulema’nın Etkili Vaazlarından Bir Örnek

Hak Teala bir Kudsi Hadiste: “Ben Salih kullarım için gözlerin görmediği, kulakların duy¬madığı ve insan hayaline gelmeyen birtakım nimetleri hazırladım.” buyurur.
Bahaeddin Veled Hazretleri bir cuma günü Belh’de kapsamlı bir vaaz verir. Vaaz esnasında çok şevkli bir ortam hasıl olur. Verdiği mesajlar kalplere bir sır gibi yerleşir. Hadiste geçtiği üzere bu manayı izahla meşgulken: “Yüce Allah öbür dünyada iman sahiplerinin temiz amel ve güzel ahlakları karşılığında cennetler, köşkler ve huriler verecektir” deyince, mescidin bir köşesinde iki büklüm oturan beli bükülmüş, sırtı kamburlaşmış bir ihtiyar usulca ayağa kalkarak:

“Ey! müslümanların imamı! Bu cennetteki köşkler ve huriler iyi de; O güzeller güzeli yüce Allah’ın ( c.c ) cemali kemalini görmeye ne zaman sıra gelecek?” diye sordu. Bunun üzerine şöyle konuştu Sultanü’l-Ulema:

“Azizim bu huriler ve köşkler sembolü aklı kıt, idraki kısa insanlar içindir. Yoksa asıl mesele tabi ki dostun cemalini görmektir. O güzeller güzeli yüce Allah’ın cemalinin türlü türlü adları vardır. Hak erleri her yaratıkta yaradanı müşahede ve her zerrede hakikatler güneşini mütalaa ederler” buyurmuştur.

Araştırmacı-Yazar

Nuri Köroğlu